Mijn 7 tips voor Vuurwerkangst bij jouw hond?

De klok is dit weekend weer een uurtje achteruit. Voor velen lekker een uurtje langer slapen. Maar voor mijn hond is het alweer het eerste spoortje van associatie met vuurwerk. Het rondje na het avondeten is voor het eerst weer in het donker. Zijn neus gaat de lucht in en hiermee begint hij zijn controle.

Veel mensen willen graag hun hond helpen met het verminderen van de vuurwerkangst en proberen alle middelen die er op de markt zijn. In huis gaat het dan goed, maar eenmaal buiten wil het maar niet lukken om je hond rustig te houden. Wat zou hier de oorzaak van kunnen zijn? Het laten horen van geluiden van een cd werkt vaak beperkt omdat een hond ook kan associëren. Oud en Nieuw gaat met zoveel meer gepaard dan alleen vuurwerk. Het is donker, de geur van olliebollen is te ruiken door de hele buurt. Er hangen sporen van kruit in de lucht. Er zijn lichtflitsen.

Vuurwerkangst waar komt het vandaan

Voor het antwoord op deze vraag moeten we verder kijken dan alleen maar het knallen van het vuurwerk. Vaak zijn er meerdere oorzaken:

  • Aangeboren angst voor geluiden; hierbij hebben we het dan over o.a. stress bij de moeder tijdens de dracht.
  • Beperkte socialisatie; hier kun je denken aan een nestje wat groot gebracht is in een schuur of aparte ruimte met weinig of geen dagelijkse bezigheden van mensen en de geluiden die zij hierbij maken.
  • Traumatische ervaring; denk aan het vlakbij knallen van een rotje of het knallen van een ballon
  • Lichamelijke oorzaak; problemen aan de achterhand kunnen zorgen voor een overgevoeligheid voor geluiden, maar ook ouderdom.
  • Aangeleerd of versterkt gedrag door de eigenaar (onbewust en onbedoeld); hierbij kun je denken aan het zelf schrikken bij het onverwachts knallen van vuurwerk of het optillen van je hond.

VuurwerkAngst, hoe kun je dit herkennen

Er zijn verschillende signalen die je kunt herkennen bij angst en deze zijn eigenlijk niet anders bij vuurwerkangst.

Vuurwerkangst, TO BE TOUCHED, Anita Janssen, TTouch

  • De hond heeft een lage staart.
  • De ogen van de hond volgen niet de richting van de neus.
  • Aan de neus kun je zien welke kant de hond op zal vluchten.
  • De hond staat met de achterhand naar de kant van spannende situatie.

Natuurlijk zijn er meer kleine signalen die je kunt herkennen bij je eigen hond. Je kunt deze leren herkennen tijdens een workshop TTOUCH.

Tips voor het overleven van vuurwerkangst

  • Als eerste is het belangrijk dat eventuele lichamelijke problemen uit laten sluiten door dierenarts, bij toenemende reactie op geluiden.
  • Blijf zelf zo neutraal mogelijk
  • Je kunt hersenwerk of zijn favoriete spelletjes doen, maar ga vooral geen nieuwe trucs leren. Dit levert extra spanning op.
  • Je kunt gebruik maken van traditionele medicijnen of homeopathische medicijnen, besef wel dat je sommigen moet opbouwen
  • Laat je hond aangelijnd uit en ga op zoek naar rustige plekken
  • Geef zo laat mogelijk op de avond eten; op deze manier kan de hond dit verteren en vaak ook rustig gaan liggen.
  • Maak een veilig plekje voor je hond, bijvoorbeeld een bench of tafel met doeken er over heen.
  • Laat je hond bij tekenen van angst niet alleen; sluiten de gordijnen en zet muziek op.

TTOUCH en Vuurwerkangst

Met TTOUCH kun je werken aan het verbeteren van het postuur. Door het leren van de aanrakingen en bewegingen kun je een verbetering tot stand brengen in de bloedcirculatie van het lichaam en de toevoer naar voeten en oren. De rustige en regelmatige aanrakingen zorgen voor het loslaten van de spanning in het lichaam. Tevens leer je wat je kunt gebruiken voor hulpmiddelen, zoals medicijnen, bandages of een Thundershirt.

vuurwerkangst, ttouch, to be touched, Anita JanssenTot slot:

Wat je ook doet, wees voorbereid en bedenk dat je voor veel ondersteunende middelen tijd nodig hebt om je hond er aan te laten wennen. Vaak is het onmogelijk om een quick fix te zoeken voor vergevorderde angst bij vuurwerk.

Mocht je denken; ik heb hulp nodig dan kun je hier contact met mij opnemen.

Heb je zelf nog tips of is er een ritueel wat jij hebt voor je hond of kat laat dit dan onder dit artikel in een reactie achter. We kunnen altijd van elkaar leren.

 

Observeren en 5 redenen waarom

De 5 redenen zijn #observeren #TTOUCH #TOBETOUCHED

  1. Hoe gaat het met het dier. Zijn algehele verschijning.
  2. Is het dier gezond.
  3. Is het dier alert.
  4. Zijn er spanningen in het lichaam.
  5. Beweegt het dier goed.

Wat is het doel van observeren

Observeren is een van de belangrijkste elementen van de TTouch. Maar eigenlijk is het helemaal niets nieuws. We kijken allemaal om ons heen en kijken dan hoe de mensen lopen, praten en bewegen. Dit doen we om onze veiligheid te waarborgen. We kunnen dan gebruik maken van onze reflexen en proberen int te schatten of de ander vriendelijke intenties heeft. Zo niet, dan kunnen we maken dat we wegkomen.

Het observeren in de TTouch heeft als taak in te spelen op de toestand van het dier. Door het observeren kunnen we inschatten hoe het gaat met het dier op dat moment. Het doel is daarom ook meer inzicht krijgen in het dier. Hoe meer inzicht we kunnen vergaren, hoe beter we een dier kunnen helpen. Maar ook het leren observeren aan de baasjes is van groot belang. Hoe meer inzicht zij krijgen, hoe eerder zij kunnen ingrijpen en bijvoorbeeld naar de dierenarts gaan voor verder onderzoek.  Onder het observeren valt ook het herkennen van Kalmeringssignalen. Hierover heeft Turid Rugas een heel duidelijk boekje geschreven.

Wanneer kijk je

Het observeren van je dier is niet tijd gerelateerd. Je kunt op ieder moment van de dag je dier observeren. Hoe meer je oefent des te sneller kun je veranderingen opmerken. Voor ons bestaat er ook geen echt moment om de mensen om ons heen te observeren. We kijken de gehele dag en schatten de hele dag mensen in. We kijken, luisteren en voelen en hier koppelen we een actie aan. Hetzelfde kunnen we bij onze dieren doen. Begrijp me niet verkeerd hoor. Er zijn gelukkig al heel veel mensen die met hun dieren kunnen lezen en schrijven en dat juich ik alleen maar toe.

Hoe en waar kijk je naar

Observeren kun je op verschillende manieren doen. Door te kijken met je ogen, te luisteren met je oren en te voelen met je handen. Met het kijken kun je oordelen over de manier van lopen. Hoe  de vacht eruit ziet. Hoe staan de oren. Hoe hangt de staart. Hoe is de buik en de ademhaling. Hoe staan de ogen, de mond en de neusgaten (bij paarden). Hoe zijn de hoeven afgesleten en wat is de stand van de benen. Hoe is het gewicht verdeeld over het lichaam. Dit geldt ook voor de nagels van de andere dieren. Deze kunnen je zoveel informatie verschaffen, waar we als leek eigenlijk niet eens bij stil staan. Je kunt kijken hoe het dier opstaat of gaat liggen, rollen en zitten. Welke kant van het lichaam heeft de voorkeur. Enz.

#TOBETOUCHED #TTOUCH #EZELTJEPRIKDit is eigenlijke maar een tipje van de sluier. Je kunt nog meer zien door te voelen. Zijn er bulten of is de vacht droog of vet. Is er sprake van roos en was dit al zichtbaar aanwezig of is het net ontstaan. Zijn er koude of warme plekken aanwezig. Is de ademhaling voelbaar of juist heel oppervlakkig. Is de huid makkelijk te bewegen of juist heel strak. Is de staart soepel, los of juist als een stok.

Dan rest het stukje luisteren nog. Ook hier kun je een schat aan informatie mee verzamelen. Ten eerste kun je horen hoe de ademhaling is, of juist niet horen. Aan het lopen en het plaatsen van de voeten/hoeven kun je horen of de tred gelijkmatig is of juist heel onregelmatig. Je kunt horen of de longen schoon zijn. En horen of de mond droog is of juist dat het dier aan het smakken is.

Resultaat

Na al dat observeren kun je aan de slag met je dier. Als het lekker in zijn vel zit dan laat zich dat ook zien. Maar, juist als er dingen in het oog springen zijn dat kleine signalen, soms echter hele grote. Bijvoorbeeld als het dier mank is. Door mijn ervaring en dat van veel van mijn collega’s is er bij een verandering in gedrag ook vaak een verandering aan het dier aanwezig. Dit kan dan inhouden dat er een verandering in de vachtstructuur is of een koude of juist warme plek op het lichaam is. Maar ook als de huid op de ene plek eenvoudig heen en weer te rollen is en op een andere plek niet, dan is het tijd om eens terug te denken en kijken. Ik leer mensen te observeren met het oog op de toekomst van hun en hun dier. Hoe sneller je veranderingen kunt opmerken, des te sneller kun je er op inspringen. Dit heeft echt al vele ernstige klachten voorkomen. En we weten allemaal: VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN. Wil je meer weten over het observeren neem dan contact op met mij. Heb je nog tips, laat die dan hieronder achter.

 

Paard of pony kopen, lees eerst dit even door.

De keuze voor een paard of pony maken

Het maken van een keuze voor een paard of pony hangt af van verschillende factoren.

  • Als eerste moet het budget bepaald worden.
  • Wat wil je gaan doen met je paard of pony.
  • Wat wil je bereiken met je paard of pony.
  • Hoe oud of jong.
  • Merrie, ruin of hengst.
  • Hoeveel tijd heb je te besteden.
  • Hoe ervaren ben je met de paarden en de verzorging.
  • Hoe groot ben jezelf.
  • Welke vorm van stalling gaat het dier krijgen.

De zoektocht naar een paard of pony

Als je de bovengenoemde punten op een rijtje hebt, dan kun je de zoektocht starten. Vaak hebben we een voorkeur voor een ras of een bepaald formaat. Dit zou de keuze iets eenvoudiger kunnen maken, wel moet je ook goed kijken naar de bouw van je eigen lichaam. Een Shire is geweldig, maar als je 1.52 cm ben en net 50 kg weeg, dan is het misschien niet de meest verstandige keuze. Dit is een overzicht van de verschillende types lichaamsbouw en waar je dan op kunt letten.

Er zijn verschillende sites waar men paard en pony aanbiedt. Zo zijn er verschillende groepen op facebook, maar is er ook o.a. marktplaats. Wil je graag wat meer weten dan af gaan op een advertentie, maak dan gebruik van je kennissenkring. Je kunt het op stal vragen, maar ook aan de dierenarts die op stal komt. Tevens zijn er nu heel veel verschillende soorten trainers die de stallen bezoeken of fysiotherapeuten. Al deze mensen hebben hun bronnen weer en kunnen eventueel voor je mee kijken naar een leuk paard of pony. Wel is het van belang dat je een duidelijk beeld schetst van wat je wensen zijn.

Paard of pony gevonden, en nu?

Nu ga je contact opnemen met de huidige eigenaar en deze de oren van het hoofd vragen. Vervolgens maak je een afspraak om te kijken, ruiken en voelen. Laat iemand het paard of de pony bereiden en dan kun jij observeren. Vervolgens kun je kijken of je zelf wilt rijden of gewoon voelen. Kijk of er contact is en een klik. Ga hierbij op je gevoel af. Vraag of je het paspoort mag inzien (op deze manier weet je dat deze ook aanwezig is). De tweede afspraak is om de puntjes op de i te zetten. Als je er een goed gevoel bij hebt, kun je na goed beraad een optie nemen voor bepaalde tijd. In deze tijd kun jij wat dingen uitzoeken die nog niet rond zijn. Bijvoorbeeld een keuringsarts en verzekering. Neem voor een aankoopkeuring niet de dierenarts van de huidige eigenaar. Ook is het de vraag hoe je het dier laat keuren. Gebruikelijk is de klinische keuring, maar voor het duurdere segment is het ook van belang om röntgenologisch te laten keuren. Dit is ook nodig voor sommige verzekeringen. In de optie periode kun je nog een tweede afspraak maken, of gelijk laten keuren. Wil je laten keuren, dan is het gebruikelijk om eerst een bod te doen. Bij een overeenkomst, maak je de afspraak dat het dier bij goedkeuring van jou wordt. Ook moet er overeengekomen worden, wat er met de kosten van de aankoopkeuring gebeuren als het dier niet goed gekeurd wordt. Laat dit bij voorkeur in het koopcontract vastleggen. Ook kun je een proef periode afspreken, waarin je kunt kijken of er inderdaad een klik is. Ben je heel zeker van je zaak of is het een handelaar dan is dit vaak niet nodig.

Ik heb een paard of pony gekocht, wat nu?

Als alles is goed gegaan dan is je paard of pony goedgekeurd.

TO BE TOUCHED, TTOUCH, Anita Janssen, paard of pony, paard kopen, pony kopen

vb keuringsrapport

Gefeliciteerd, je bent nu de trotse bezitter van een paard of pony. Tijdens de tweede afspraak of het telefoongesprek met de verkoper, heb je afgesproken hoe het transport gaat gebeuren, neem je hem zelf mee op de trailer of wordt hij gebracht. Of kom je op een later tijdstip terug om hem op te halen. Van belang is om de verzekering op orde te hebben voor transport. Het vervoeren komt meestal voor eigen risico.

Komt je paard of pony aan op stal en er is de mogelijkheid om hem even op de trailer te laten staan, doe dit dan ook. Dit geeft je paard of pony de kans om zijn balans weer te vinden en ook een beetje rust. Je kunt er voor kiezen om hem direct op stal te zetten of even laten rollen in een bak of paddock, dit hangt natuurlijk ook af van de eigenaar van stal. Geef je paard of pony de tijd om te acclimatiseren en geniet van de tijd die jullie samen doorbrengen in de wenperiode. Een paard of pony heeft zeker twee weken nodig om te verwennen aan zijn nieuwe thuis en baasjes.

Ik wens je heel veel plezier met je nieuwe paard of pony en geniet van de reis die jullie samen aangaan. Wil je je verhaal delen over jouw zoektocht naar je eigen paard of pony, dan lees ik dit graag terug in de reacties hieronder.

Het perfecte tuig of harnas voor de hond

Bestaat het perfecte tuig of harnas

Nee, het bestaat niet. Niet in de zin dat er één tuig is wat iedere hond zou passen. Om nog maar niet te spreken van onze persoonlijke smaak en voorkeuren. Maar na het lezen van dit artikel ben je al weer een stuk verder.

Helaas is het perfecte tuig een utopie voor veel honden. Waarom dan? Heel simpel, geen enkele hond is hetzelfde. De bespiering, de botstructuur en de vacht verschilt van hond tot hond, zelfs als het rashonden zijn.

Het perfecte tuig, waarom zou je het gebruiken

Ja, waarom zou je een tuig gebruiken als het met een halsband ook prima gaat. Hé, als jouw hond niet trekt of uitvalt tijdens het uitlaten, dan is er weinig mis met het gebruiken van een hond vriendelijke halsband.

Maar, het wordt een ander verhaal als je een hond met rug of nekklachten hebt. Of juist een hond die trekt en alles en iedereen leuk vindt. Tja, of andersom een hond die niet echt overweg kan met zichzelf en/of anderen in de buitenwereld. Doordat je een tuig hebt, kun je je hond helpen om lichamelijk in balans te komen. ”Vraagje: je hond gaat toch juist meer trekken?” Nee, dit is alleen het geval als je een verkeerd aangemeten tuig gebruikt of juist een tuig dat daar speciaal voor gemaakt is. Een tuig is juist ontwikkeld om de druk van de hals af te halen en de rug te ontlasten.

Diverse soorten van tuig of harnas

  • H tuig. Dit tuig gaat rond de hals en de buik. Vaak is deze op verschillende stukken verstelbaar. Ook heeft hij openingen aan meerdere zijdes, zodat de hond er niet altijd hoeft in te stappen.
  • Y tuig. Dit is een tuig dat rond de borst gaat en kort op de rug is. Het verschil tussen een Y tuig en een H tuig is vooral de constructie. De H gaat om de hals en over de rug achter de voorbenen door. Maar heeft ook een verbinding zowel op de rug als onder de buik. Maar bij veel fabrikanten heet het gewoon een H tuig.
  • Het TTouch tuig, genaamd H harnas maar is kort op de rug en heeft meerdere ringen die helpen met het balans.
  • Perfect fit. Deze lijkt qua constructie op het TTouch tuig.
  • H tuig met extra band achter de ribben. Deze versie wordt vaak gebruikt voor het type Hazewind hond, dit zijn echte houdinni’s qua tuigen en ontsnappen.
  • Borst tuig, de naam zegt het al. Deze gaat rond de borst en rond de buik.
  • Step in tuig. Dit tuig is een smiley als je hem neerlegt. De hond moet hier in stappen en hij sluit op de rug. Niet voor iedere hond geschikt vanwege het feit dat hij achter de oksels omhoog komt.
  • Op maat gemaakt. Tegenwoordig zijn er ook bedrijven die tuigen op maat en naar wens maken. Veelal zijn dit H tuigen of Borst tuigen.

Voor en nadelen van het Perfecte tuig

Het zou toch raar zijn dat het perfecte tuig nadelen heeft. Ik kan er ook maar één bedenken. Het kan lang duren voor dat hij gevonden is. Het ideale tuig is onder de buik verstelbaar en het liefst op verschillende plaatsen los te maken. Sommige honden vinden het nu eenmaal lastig om in een tuig te stappen, andere vinden het weer lastig om iets over hun hoofd te krijgen.

Een ander voordeel is dat een perfect tuig een ring op het borstbeen heeft. Deze ring kan 2 punten van contact, TTouch, tuig, harnasje helpen met extra balans geven. Net als bij mensen is het zwaartepunt het hoofd. Wij houden het omhoog en zij houden hem naar voren. Hierdoor komt de balans van een hond dus vanaf borst. In de Tellington TTouch Methode maken wij gebruik van de ring om op 2 punten contact te maken met de riem. Zo kun je sturen vanaf de voorkant en hoef je niet als een waterskiër achter je hond te lopen. Door optimaal gebruik te maken van het sturen aan de voorkant, kun je dus naast je hond lopen en heeft deze geen behoefte om te trekken om in balans te blijven.

Signalen voor een niet passend tuig

Heel vaak merken we het aan de kleine signalen van de hond en als je dan kijkt zie je bijvoorbeeld;

  • gapen bij het omdoen van het tuig,
  • de lippen likken.
  • de kop af wenden.

De grotere signalen zijn;

  • vaker zitten tijdens de wandeling
  • krabben
  • weglopen als je het tuig om wilt doen.
  • Wil je meer weten over signalen, lees hier verder

Waar moet je opletten bij de aanschaf van jouw perfecte tuig

  • Waar je op moet letten is dat de band achter de voorpoten minimaal 2 vingers afstand heeft van de oksel, zodat het niet gaat knellen.
  • Tevens moet je letten op de band om de hals dat deze op het borstbeen komt en niet omhoog glijdt. Hierdoor krijg je het stikgeluid omdat hij dan op de luchtpijp drukt.
  • Verder is het van belang dat de ring op de rug net na de schouderbladen zit. Hoe verder naar achter des te meer kans op beschadigingen van de wervelkolom.
  • Kijk voor een mogelijkheid voor een extra ring en of dit er dan niet voor zorgt dat het tuig gaat schuiven.
  • Als je hem via het internet wil bestellen dan kun je het beste de maten nemen voor de buikomvang 2 vingers vanaf de oksel. De hals kun je meten zoals een halsband, maar zorg dat hij wel laag genoeg zit, dit is net voor de schouders. Tevens kun je ook de maat nemen van de onderkant buik vanaf achter de voorpoot tot op het borstbeen, zo weet je dat je de juiste lengte hebt van het tuig.
  • Zelf heb ik de TTouch tuigen op voorraad, een andere maat, dan heb ik deze binnen enkele dagen binnen. 

Heb jij nog tips voor een perfect tuig of heb jij hem al gevonden, dan lees ik hieronder graag jouw reactie. Vast bedankt voor de tijd die je besteed hebt om mijn artikel te lezen.

10 pijnsignalen bij paarden

Ontdekken van de pijnsignalen leer je door te kijken naar je paard met andere ogen

Pijnsignalen zijn vaak heel subtiel of kunnen juist uitgesproken aanwezig zijn en de bewegingen beïnvloeden. Als je regelmatig de tijd neemt om je paard aan te raken en observeren, krijg je meer kans om sneller in te springen bij tekenen van ongemak. Hier onder vind je een opsomming en beschrijving van de 10 belangrijkste pijnsignalen.

1.  Je paard maakt korte en stijve passen

Kijk hoe de hoefafdrukken zijn. Vallen ze mooi in elkaar, dicht bij elkaar of juist helemaal niet. Gaan de benen mooi in het midden onder het lichaam.

2.   Sommige spieren zijn hard en gevoelig

Door het aanraken en observeren van je paard kun je verschil in de spieren voelen. Vaak zijn ze harder of heel warm. Graag willen we dat de spieren soepel zijn en een beetje op pudding lijken. Als je de huid niet kunt bewegen dan is er vaak een teken van spanning in dat gebied. Dit is dan een duidelijk pijnsignaal of teken van ongemak.

3.   Je paard kan alleen voorwaarts of bevriest regelmatig

Je paard heeft moeite met de gewone stap en gaat vaak zelfs in telgang. Of je krijgt je paard niet vooruit en hij blijft stokstijf staan. Hier is dan geen sprake van een koppig paard, maar kijk naar de situatie en de bewegingen die je van je paard vraagt.

4.   Je paard springt moeilijk aan in galop of de verkeerde galop. Je paard heeft moeite om in galop te blijven

In plaats van aan te galopperen gaat je paard alleen maar harder lopen en zwiept vaak met zijn staart. Ook zal hij regelmatig na een aantal sprongen weer in draf of zelfs in stap overgaan

5.   Moeite met buigen in de lengte van het lichaam

Je paard heeft moeite op de voltes. Tijdens grondwerk merk je dat het maken van de ene bocht soepeler gaat dan de andere bocht. Bij buiging van de nek is er moeite met een bepaalde richting.

6.   Moeite met poetsen, zadelen en aansingelen

Je paard trekt weg bij het poetsen en zwiept met zijn staart. Bij het zadelen draait hij of heft zijn been. Bij het aansingelen zwiept hij met zijn staart, de oren zijn naar achter of plat. Ook houden veel paarden hun adem vast zodat het lastig is om aan te singelen.

7.   Er zit geen vloeiende lijn in het lichaam van schoft naar achterhand

Vaak zie je een iets doorgezakte rug. Paarden die hun hoofd vaak hoog hebben, hebben een dip voor de schoft en na de schoft door het niet juist gebruiken van de rugspieren.

8.   Je paard lijkt vaker onregelmatig in de bewegingen

Bij het lopen blijkt vaker dat hij wat kreupel lijkt en bij opwarmen wordt dit weer minder.

9.   Je paard zwiept veel met de staart

Een paard heeft niet alleen een staart voor vliegen. Bij pijn of ongemak is dit zijn aanwijsstok. Een stijve of geklemde staart kan duiden op pijn in de rug of achterhand. De staart is een verlengde van het wervelkanaal en moet hierom ook niet onderschat worden.

10. Equine Pain Face

Aan het hoofd van een paard kunnen we vaak veel pijnsignalen aflezen. Hierbij kun je denken aan het gezegde “zijn gezicht is als een open boek”10 pijnsignalen, paard, TO BE TOUCHED, TTOUCH, PIJN

  • Droge mond
  • Strakke lippen, pruil lip
  • Vaak een getrokken mond, ingezogen wangen.
  • Neusgaten lang en smal, bij acuut ongemak kunnen ze juist groot en rond zijn
  • Neusgaten zijn niet symmetrisch en voelen stug aan
  • Ogen zijn of heel groot of juist klein en smal
  • Ogen zijn dof
  • Frons boven de ogen
  • De oren zijn stijf aan de basis
  • De oren staan niet symmetrisch maar meer boven of aan de zijkanten op het hoofd
  • De kaaklijn is gespannen

Wat kun je zelf doen bij een of meer van de 10 pijnsignalen

Je hebt geleerd om naar je paard te kijken en je neemt regelmatig de tijd om het hele lichaam van je paard te betasten. Hierbij let je dan op de spanning in het lichaam. Bobbels en kuilen. Droge vacht of juist dode haren die niet los komen. Doe je dit regelmatig dan heb je een grote kans dat je op tijd professionele hulp in kunt schakelen na het herkennen van een van de 10 pijnsignalen en erger kan voorkomen.

Wil je meer weten over een andere manier van kijken en luisteren naar je paard, dan kun je altijd Vrijblijvend Contact met mij opnemen of deelnemen aan een workshop TTOUCH voor paarden. Heb je zelf nog tips waarmee we het lijstje van 10 pijnsignalen kunnen uitbreiden dan kun je die onder dit artikel plaatsen en kunnen we deze ook delen met de mensen.